Kırışık giderme konusunda kozmetik dünyasında en çok
konuşulan yardımcı, A vitamini ve türevleridir. Çok geniş olarak
konuşulmasa da C vitamini, selenyum, dengeli beslenme, spor ve su, cilt
sağlığı ve kırışıklıkların giderilmesi veya oluşumunun engellenmesinde
önemlidir.
Yapılan bazı çalışmalar, kollajen yapımı üzerine etkileri nedeni ile
C vitaminini de gündeme getirmiştir. Bazı çalışmalar, C vitamininin,
vücüdumuzdaki bağ doku denen, koruyucu doku katmanının korunmasında
anahtar rölü oynadığını göstermiştir. Kollajen de bu dokunun bir
elemanıdır. Kollajen sentezi için gereken sinyali, C vitaminin
oluşturduğu düşünülmektedir.
Günlük hayatımızda besinlerimiz ile C vitamini almaktayız. Bu
vitamin, suda eriyebilen vitaminler gurubundandır. Asit yapıdadır,
kimyasal ismi askorbik asittir. Yani sindirim kanalından kana, vücudun
emme mekanizmasının izin verdiği ölçüde geçer ve vücudun her noktasına
taşınır. Hücreler ihtiyaçları kadar C vitaminini kandan alırlar ve
fazla alınmış miktar ise vücuttan idrar yolu ile atılır.
Sıklıkla yediğimiz, taze sebze ve meyveler, C vitamini için iyi bir
kaynaktır. Günlük erişkin bir kişi için önerilen C vitamini dozu
300-500 mg. dır. Sigara kullanan kişilerin ihtiyacı daha yüksektir.
Fazla miktarda C vitamini alınması halinde, idrar yolu ile atılır ve
bir zararı yoktur. Ancak çok yüksek dozda alınan C vitamini, atılımı
sırasında idrarda, kum veya taş oluşumuna neden
olabilir. Erişkinler için önerilen minimum C vitamini dozunun, vücutta
C vitamini eksikliği oluşmaması için gereken doz olduğunu vurgulayan
uzmanlar, bu dozların kırışıklar üzerinde bir etki sağlamayacağını
söylemektedirler.
Özellikle güneş ışınlarının taşıdığı ultrviyole ışınlarının cilt
üzerindeki olumsuz etkileri düşünüldüğünde, hücre içi metabolizma
bozulur, daha az kan taşınır, ter ve yağ bezlerinin fonksiyonları
bozulur, Kollagen yapımı azalır, varolan kollagen lifleri kalınlaşır.
Damarların duvarlarındaki kollagen lifler de özelliklerini
kaybettiklerinden (özellikle göz çevresi ve damarların daha yüzeyde
olduğu bölgelerde) damar duvarlarından dışarıya kan serumu çıkmakta ve
süngersi yapıdaki bölgelerde, torbalaşmalara neden olmaktadır.
Genç ciltlerde daha çok kan akımı ve damarsal oluşumlar varken,
yaşlılıkta azalan kan akımı ve daha çok ultraviyoleye tabii kalarak
yıpranmış, daha çok serbest radikallerin (hücre için, sağlam
moleküllerden elektron çalarak, onların yapısını bozarak, normal
moleküllere zarar veren zararlı bir grup madde) oluştuğu ciltte, daha
çok C vitamini gereklidir.
Cilde, yüksek dozda C vitamini içeren kremlerin uygulanması ile bazı
olumlu gelişmeler gösterilmiştir. Özellikle sunblock (tam UV kesen
kozmetikler) ile birlikte C vitamini uygulamasının, serbest
radikallerin oluşumu azalmakta ve kırışıkların oluşumlarının
başlamasında engel olduğu düşünülmektedir. Bu tip ürünlerin, güneşe
çıkmadan en az 20-30 dakika önce uygulanması gerekmektedir.
Ciltte kırışıklıkların oluşumuna engel olan bir diğer mekanizma da E
vitaminidir. Antioksidan özelliği ile serbest radikalleri ortadan
kaldırır. Bu tip ürünlerin güneşe çıkmadan değil de, güneşe maruz
kaldıktan sonra uygulanması önerilmektedir.
E vitamininin kendisinin de ultraviyole karşısında, serbest
radikaller oluşturduğu bilinmektedir. Güneşlenmeden 8 saat sonra
uygulanan E vitamini yağının, ciltteki zarardan cildi koruduğu ve şişme
oluşumunu engellediği söylenmektedir.
Ağız yolu ile alınan E vitamininin, cilt kırışıklıkları üzerine olan
etkisi, yeni çalışılan bir konudur, ancak bu tip uygulamanın cildin
daha sağlıklı olmasına ve ultraviyole zararlarından korunmada etkili
olduğu bildirilmiştir.
E vitamini gibi etki gösteren bir başka mineral de selenyumdur.
Toprakta bulunan bu mineral, besinlerimiz yolu ile alınırlar.
Topraktaki selenyum içeriği doğrultusunda bazı bölgelerde alım
eksikliği olur. Cilt sağlığı için günlük önerilen minimum miktar 50-200
mikrogramdır.
En çok kullanılan selenyum tuzu, l-selenomethionin’dir. Bu mineralin
kullanılmasında mutlaka hekiminize danışmalısınız. 100 mikrogramın
üzerindeki yüksek dozlarda toksik (zarar verici) olabilmektedir. Sadece
gereğinde kullanılmalıdır. Özellikle soğan, sarmısak gibi
yemeklerimizde sıklıkla kullanılan sebzeler, yüksek miktarlarda
selenyum içerir. En çok da ton balığında vardır. Ondaki miktar bile 3
konserve kutu balıkta 100 mikrogram kadar yer alır.
Bazı araştırıcılar, iyi sonuçlar aldığını bildirmektedirler. Cilt
kırışıklıkları konusunda içki ve sigaranın da çok etkisi vardır.
Sigara, içerdiği maddeler nedeni ile damarların büzülmesine ve kan
akımının azalmasına neden olur. Ciltte tahrişlere ve kurumalara neden
olurlar.
Vücuda su alımı da çok önemli bir faktördür, ciltte bulunan
hücrelerin su içeriklerinin tam olması, yağ ve ter bezlerinin normal
fonksiyonları için su çok önemlidir. Doğal olarak cildi nemlendirir.
Bir kişinin günde 5 lt. ye yakın miktarda sıvı alması gerekir. Bol bol
su içilmesi, tüm sağlık problemlerinde önerilen bir unsur olduğu gibi,
cildin her türlü sorunununda da çok önemlidir ve etkindir.
Dolaşım sisteminin sağlıklı çalışması, cildin de beslenmesi
konusunda çok önemlidir. Dolaşımın artması ve düzenli olması, hücrelere
daha düzenli besin ve oksijen taşınması demektir. Daha sağlıklı bir
vücut için, spor da çok önemli bir faktördür. Spor, dolaşım sisteminin
sağlıklı fonksiyon görmesini sağlar. Dengeli bir beslenme, güneşten
korunma, spor yapmak ve bol bol su içmek, cilt sağlığı için yapılması
gereken en temel davranışlardır.